Doanh Nghiệp 'Hứa Lèo': Cảnh Báo Bẫy 'Bánh Vẽ' Mùa Cổ Đông

Doanh Nghiệp "Hứa Lèo" Với Cổ Đông: Khi Kế Hoạch Nghìn Tỷ Chỉ Là "Bánh Vẽ"

Mỗi mùa Đại hội cổ đông (AGM), nhà đầu tư lại được nghe những bản kế hoạch rực rỡ với doanh thu bứt phá và lợi nhuận kỷ lục. Thế nhưng, khi năm tài chính khép lại, không ít "bức tranh hồng" ấy chỉ nằm trên giấy, để lại sự hụt hẫng cho những người đã tin tưởng góp vốn.

📉 Điểm mặt những "chuyên gia lỡ hẹn" trên sàn chứng khoán

Tình trạng "hứa thật nhiều, thất hứa cũng thật nhiều" không phải là cá biệt. Dữ liệu thực tế cho thấy nhiều "ông lớn" đang biến việc không hoàn thành kế hoạch thành một thói quen.

1. Phát Đạt (PDR): Cú trồi sụt của niềm tin

Năm 2025, Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt ghi nhận lợi nhuận sau thuế khoảng 514 tỷ đồng. Dù con số này tăng mạnh so với năm trước, nhưng thực tế PDR mới chỉ hoàn thành gần 71% kế hoạch đề ra.

Nhìn lại lịch sử, sự thiếu nhất quán trong việc thực thi là điều đáng lưu ý:

• Năm 2024: Đặt mục tiêu 880 tỷ nhưng chỉ đạt 155 tỷ đồng (về đích vỏn vẹn 17%).
• Năm 2022: Chỉ đạt hơn 1.160 tỷ so với kế hoạch gần 2.900 tỷ đồng.

Dù các năm 2020, 2021 và 2023 doanh nghiệp đã thực hiện đúng cam kết, nhưng tần suất "hụt hơi" dày đặc đang đặt ra dấu hỏi về năng lực dự báo.

2. Kinh Bắc (KBC): 6 năm liên tiếp "lỡ hẹn"

Cá biệt nhất phải kể đến Tổng công ty phát triển đô thị Kinh Bắc với kỷ lục 6 năm liên tiếp không hoàn thành chỉ tiêu.

• Năm 2025: Mục tiêu 3.200 tỷ nhưng chỉ đạt 2.208 tỷ đồng (gần 70%).
• Giai đoạn 2022 - 2024: Liên tục xây dựng các kế hoạch tham vọng nghìn tỷ nhưng tỷ lệ thực hiện luôn ở mức thấp. Đỉnh điểm là năm 2024, KBC chỉ đạt 423 tỷ đồng lợi nhuận, tương ứng hơn 10% so với kế hoạch 4.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, danh sách này còn gọi tên các doanh nghiệp như KOS, SJS hay nhóm xây dựng hạ tầng (HHV, HBC, CII) với tỷ lệ hoàn thành 6 năm qua dao động từ 50% đến 91%.

🎭 Nghịch lý "đặt thấp để dễ vượt" và những mục tiêu mất ý nghĩa

Bên cạnh những doanh nghiệp "với cao không tới", thị trường còn xuất hiện thực trạng ngược lại: Đặt kế hoạch thấp để dễ "vượt rào".

Các doanh nghiệp như Đạm Cà Mau (DCM) hay PTSC (PVS) thường xuyên vượt xa kế hoạch công bố. Tuy kết quả kinh doanh rất tích cực, nhưng theo các chuyên gia, nếu tình trạng này kéo dài, các con số kế hoạch sẽ dần mất đi ý nghĩa tham chiếu. Nhà đầu tư sẽ không còn cơ sở xác đáng để đánh giá đúng triển vọng và thực lực tăng trưởng thực sự của doanh nghiệp.

🔍 Góc nhìn chuyên gia: Tại sao doanh nghiệp thích vẽ "bánh vẽ"?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, các chuyên gia đã bóc tách những nguyên nhân sâu xa đằng sau những bản kế hoạch thiếu thực tế này:

1. Năng lực dự báo và quản trị hạn chế

Ông Trương Đắc Nguyên (Giám đốc đầu tư Blue Horizon Financial) nhận định: Đặc thù ngành BĐS và xây dựng phụ thuộc lớn vào chi phí đầu vào và tiến độ dự án. Tuy nhiên, việc liên tục không đạt mục tiêu nhiều năm liền phản ánh sự hạn chế trong quản trị và dự báo thị trường.

2. Động cơ huy động vốn và "làm đẹp" giá cổ phiếu

Không loại trừ khả năng doanh nghiệp đặt mục tiêu cao để tạo hình ảnh tăng trưởng ảo, phục vụ cho các kế hoạch phát hành thêm cổ phiếu hoặc vay vốn ngân hàng. Những "bức tranh lợi nhuận" tươi sáng là công cụ đắc lực để kích thích kỳ vọng, hỗ trợ giá cổ phiếu trong ngắn hạn.

3. Thiếu sự giám sát từ cổ đông

Thống kê từ 187 doanh nghiệp niêm yết trong 6 năm cho thấy: Ngành Bất động sản dân cư có tỷ lệ hoàn thành thấp nhất (chỉ 86%). Nguyên nhân là do cơ cấu cổ đông tại đây thường phân tán, chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân quan tâm đến giá cổ phiếu ngắn hạn, dẫn đến áp lực giám sát lên Ban lãnh đạo không đủ lớn như nhóm Ngân hàng (nơi có nhiều cổ đông tổ chức).

✅ Nhà đầu tư cần làm gì để tránh "sập bẫy" kế hoạch?

Để không trở thành nạn nhân của những lời hứa hão huyền, ông Lương Duy Phước (Giám đốc phân tích Chứng khoán Kafi) khuyến nghị:

• Nhìn vào lịch sử 3 - 5 năm: Đánh giá độ trung thực và nhất quán của Ban lãnh đạo qua các kỳ báo cáo. Doanh nghiệp đáng tin cậy không nhất thiết phải luôn vượt kế hoạch, nhưng cần dự báo sát thực tế và minh bạch trong giải trình.
• Phân biệt yếu tố khách quan và chủ quan: Hụt kế hoạch do biến động giá vật liệu, pháp lý là điều có thể thông cảm, nhưng hụt do năng lực thực thi kém là một tín hiệu đỏ.
• Cảnh giác với mục tiêu tăng trưởng đột biến: Hãy thận trọng với các kế hoạch tăng trưởng quá cao nhưng thiếu cơ sở hạ tầng hoặc dự án thực tế đi kèm.

Lời kết: Kế hoạch kinh doanh là một lời hứa về danh dự và trách nhiệm của Ban lãnh đạo trước đồng vốn của cổ đông. Hãy là nhà đầu tư tỉnh táo, biết soi xét quá khứ để định vị chính xác tương lai.

Bạn đánh giá thế nào về tính minh bạch của các doanh nghiệp mình đang nắm giữ? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận và đừng quên đăng ký bản tin của chúng tôi để cập nhật những phân tích thị trường chuyên sâu nhất!